Actueel juridisch nieuws

Nieuwe lichting Rechtspraak Reporters geïnstalleerd

ma, 01/09/2017 - 18:04
Jongeren gaan weer een jaar lang bloggen en vloggen over rechtspraak

23 Rechtspraak Reporters zijn vandaag geïnstalleerd door Herman van der Meer, de president van het gerechtshof Amsterdam. De Rechtspraak Reporters gaan een jaar lang vloggen en bloggen over rechtspraak via hun eigen sociale media en hun pagina op Facebook: www.Facebook.com/rechtspraakreporters.

De vandaag geïnstalleerde jongeren zijn tussen de 16 en 24 jaar. Bij hun activiteiten worden de Rechtspraak Reporters ondersteund door de gerechten in het hele land. De gerechten zorgen ervoor dat de reporters een kijkje achter de schermen krijgen en beantwoorden eventuele vragen.

Overwinning

Herman van der Meer lichtte vandaag tijdens de installatie toe dat wat de rechter beslist in conflicten, niet zomaar een mening is, maar een gezaghebbend rechterlijk oordeel. Hij haalde Hugo de Groot aan die ooit zei: 'Waar het recht eindigt, begint het geweld'. Herman van der Meer: 'Onze rechtsstaat is een overwinning op onze primitieve impulsen.'

Tweede lichting

De nu geïnstalleerde jongeren zijn de tweede lichting Rechtspraak Reporters. Van de eerste groep van 11 reporters gaan er 2 door, de andere 21 zijn nieuw. De Rechtspraak Reporters richten zich voornamelijk op jongeren tussen de 12 en 20 jaar. Het doel is om de jeugd meer vertrouwd te maken met het recht door een waarheidsgetrouw beeld te schetsen. 

Het initiatief Rechtspraak Reporters won vorig jaar de Rijksbrede Benchmark Groep Award. Ook was er een nominatie voor de Galjaardprijs, een prijs voor communicatie.  

Categorieën: Nieuws

'Rechterlijke organisatie kent constructiefouten'

do, 01/05/2017 - 14:28
Nieuwe editie 'Rechtstreeks'

De manier waarop de rechtsprekende macht in Nederland is georganiseerd en wordt bestuurd, kent constructiefouten. Dat is de overkoepelende conclusie die diverse auteurs trekken in de nieuwe editie van Rechtstreeks, het wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak, met de titel De strijd om de rechterlijke macht (pdf, 1,1 MB).

Verschillende auteurs schrijven in de uitgave over de manier waarop de rechtsprekende macht bestuurlijk is georganiseerd. In 2002 werd de Raad voor de rechtspraak in het leven geroepen als ‘buffer’ tussen de gerechten en het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J). Andere actoren in de rechterlijke macht zijn de Hoge Raad, het hoogste rechtscollege, en de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, op sommige rechtsgebieden de hoogste bestuursrechter. 

Weeffouten

In het hoofdartikel schrijven Alex Brenninkmeijer, lid van de Europese Rekenkamer en voormalig Nationale ombudsman, en wetenschapper Hilke Grootelaar dat er weeffouten in het systeem zitten. De auteurs halen hierbij het Jaarverslag van de Rechtspraak over 2015 aan, waarin wordt geconstateerd dat een belangrijke weeffout is dat de Raad voor de rechtspraak in 2002 niet de status van Hoog College van Staat kreeg met een eigen begroting (anders dan de Hoge Raad en de Raad van State). In plaats hiervan kreeg de Rechtspraak een eigen begroting binnen de begroting van V en J. Hierdoor kunnen de wetgevende en uitvoerende macht de Rechtspraak beïnvloeden via de portemonnee. De auteurs roepen V en J dan ook op zich te buigen over de ‘hybride financieringsvorm’ voor de Rechtspraak, die zich kenmerkt door productfinanciering, maar wel met een budgetplafond (zie ook: Discussie over financiering rechtspraak). 

Besluiteloosheid

De huidige inrichting van de rechterlijke macht leidt soms tot besluiteloosheid als gevolg van onverenigbare belangen, aldus Brenninkmeijer en Grootelaar. Om dit aan te tonen beschrijven zij de recente poging van het kabinet om de bestuursrechtspraak in hoogste instantie te reorganiseren. Het kabinet trok onlangs een wetsvoorstel hiertoe in wegens onvoldoende draagvlak. Volgens dit voorstel zou het College van Beroep voor het bedrijfsleven opgaan in de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State en de zaken van de Centrale Raad van Beroep zouden worden verdeeld over de gerechtshoven.

Wijzigingen doorvoeren

Hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert concludeert in zijn bijdrage dat de wetgever in 2002 ‘een ernstige constructiefout heeft gemaakt’, waarbij ‘onvoldoende rekening is gehouden met de in een democratische rechtsstaat vereiste onafhankelijke positie van de rechterlijke macht en de rechter’. Volgens Bovend’Eert is het ‘nodig dat de wetgever een aantal noodzakelijke wijzigingen in de structuur doorvoert’. Zo is het niet goed dat de minister ruime bevoegdheden heeft op het terrein van de bedrijfsvoering van gerechten en is het financieringssysteem onvoldoende doordacht. Ook vindt de hoogleraar staatsrecht het niet kloppen dat de minister een beslissende zeggenschap heeft over de samenstelling van de Raad voor de rechtspraak en de gerechtsbesturen. In de huidige bestuurlijke verhoudingen is de institutionele onafhankelijkheid van de rechterlijke macht onvoldoende gewaarborgd, meent Bovend’Eert.

Werk aan de winkel

Ook Job Cohen, voorzitter van de commissie die de Rechtspraak in 2014 visiteerde, en emeritus hoogleraar Nick Huls laten in 'De strijd om de rechterlijke macht' hun licht schijnen op de manier waarop de rechterlijke macht is georganiseerd. Zij concluderen eveneens, vanuit verschillend perspectief, dat er werk aan de winkel is. Nick Huls: ‘Intussen vragen buitenstaanders zich af waarom sommige van deze hoogste rechters wel en andere niet tot de rechterlijke macht behoren, waarom het ene type rechtspraak wordt gefinancierd door BZK en het ander door V en J, waarom de Hoge Raad wel tot de rechterlijke macht behoort, maar niet onder de Raad voor de rechtspraak valt en een eigen budget heeft, etc, etc.’   

Over Rechtstreeks

Rechtstreeks is een periodiek van de Raad voor de rechtspraak en richt zich op de praktijk en de ontwikkeling van de rechtspraak in Nederland. Doel van het blad is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over de rechtspraak te ontsluiten. Opname van artikelen in Rechtstreeks betekent niet dat de inhoud het standpunt van de Raad voor de rechtspraak weergeeft.

Categorieën: Nieuws

Toch 3 supersnelrechtzaken in Den Haag

ma, 01/02/2017 - 14:06

In tegenstelling tot eerdere berichtgeving, zijn er morgen en overmorgen toch 3 supersnelrechtzaken voor  misdrijven gepleegd tijdens de viering van Oud en Nieuw. De zaken zijn allemaal bij de rechtbank Den Haag. 2 zaken zijn morgen, de derde is woensdag. De aanvang is steeds 13.30 uur.

Het Openbaar Ministerie maakte gisteren bekend dat er geen supersnelrechtzaken zouden zijn. Het OM stelde toen dat er geen zaken waren die voor deze snelle afdoening geschikt zijn. Bij supersnelrecht staan verdachten binnen 3 tot 6 dagen nadat een  misdrijf is gepleegd voor de rechter.
Voor supersnelrecht komen alleen zaken in aanmerking die juridisch gezien eenvoudig zijn en die geen diepgaand onderzoek vergen. Het Openbaar Ministerie is nu tot de conclusie gekomen dat er toch 3 zaken in aanmerking komen voor supersnelrecht en heeft deze zaken aangemeld bij de rechtbank Den Haag.

 

Meer informatie

Categorieën: Nieuws

Geen supersnelrechtzittingen

zo, 01/01/2017 - 20:46
Wel meer zaken aangeleverd bij Openbaar Ministerie

De geplande supersnelrechtzittingen in relatie tot Oud en Nieuw zijn komen te vervallen. Dat heeft het Openbaar Ministerie bekendgemaakt. Er zijn geen zaken die voor supersnelrecht in aanmerking komen. Supersnelrecht, waarbij een verdachte tussen 3 en 6 dagen voor de rechter staat, wordt alleen toegepast op juridisch eenvoudige zaken die weinig onderzoek vergen.

Stijging

Een eerste inventarisatie leert dat er 344 personen door de politie bij het OM zijn aangeleverd na aanhouding wegens een misdrijf dat verband hield met de jaarwisseling. Dit is een stijging ten opzichte van vorig jaar: toen werden er op 1 januari 276 personen aangeleverd. De meeste feiten betreffen geweld, waarvan 98 maal geweld tegen personen met een publieke taak, 146 maal geweld tegen overige personen en 79 maal voor vernielingen. In 21 zaken betrof het andersoortige feiten, zoals vuurwerkzaken. In de overige zaken vindt nog nader onderzoek plaats.

Later verantwoorden

Uit de eerste inventarisatie blijkt verder dat inmiddels 27 zaken door het OM zelf zijn beoordeeld en afgedaan met een geldboete en 4 zaken met een taakstraf. 19 personen moeten zich nog verantwoorden voor de officier van justitie op een zogenoemde TOM-zitting, TOM staat voor Taakstraf Openbaar Ministerie. Op zo'n zitting is geen rechter aanwezig. De officier van justitie kan tijdens deze zitting een taakstraf aanbieden, een geldsom laten betalen en eventuele schade laten vergoeden. Als de verdachte akkoord gaat, is daarmee de zaak afgedaan. Als een verdachte niet akkoord gaat, buigt de rechter zich over de zaak.

34 zaken zijn geseponeerd (in de meeste gevallen bij gebrek aan bewijs) en 43 personen zijn met een dagvaarding heengezonden. Dat betekent dat zij zich op een later moment voor de rechter moeten verantwoorden.

Zie ook: Ook dit jaar supersnelrecht rondom Oud en Nieuw

Categorieën: Nieuws

Ook dit jaar supersnelrecht rondom oud en nieuw

do, 12/29/2016 - 08:45
Uitleg over de berechting van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie  en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2017RechtbankDatumAmsterdam2 en 3 januariDen Haag3 en 4 januariRotterdam2 t/m 6 januariMidden-Nederland2 en 4 januariGelderland4 en 5 januariNoord-Nederland16 januariOverijssel4 januariZeeland-West-Brabant5 januariOost-Brabant4 januari

Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ‘nieuwjaarsmisdrijven’ zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met oud en nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Is er alleen supersnelrecht met oud en nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Categorieën: Nieuws

Rechtspraak leidt jaarlijks 30 miljard in goede banen

do, 12/22/2016 - 13:45
Onderzoek naar financieel belang rechtszaken

Er wordt per jaar rond de 30 miljard euro in goede banen geleid in de Nederlandse samenleving door rechters. Dat blijkt uit onderzoek (pdf, 2,6 MB) door onderzoeksbureau Ecorys in opdracht van de Raad voor de rechtspraak. Ter illustratie: 30 miljard euro is ongeveer 4,3 procent van het Bruto Binnenlands Product.

Economisch belang

Het Ecorys-onderzoek is onderdeel van een breder onderzoeksprogramma van de Rechtspraak. Doel van dit programma is het economische belang van de Nederlandse rechtspraak meer inzichtelijk te maken. Uit verschillende onderzoeken bleek eerder dat goede rechtspraak (tijdig, betrouwbaar, deskundig) bijdraagt aan de economie van een land (zie ‘Verbeteringen Rechtspraak leveren jaarlijks 735 miljoen euro op’). Meer inzicht in het economisch belang van rechtspraak, helpt bij het verder verbeteren van de organisatie. Zo kunnen er beter afwegingen worden gemaakt bij de verdeling van schaarse middelen.

Financieel belang

Het Ecorys-onderzoek beperkt zich tot rechtsgebieden met een ‘overwegend’ of ‘substantieel’ financieel belang: kanton, civiel (handel en familie), bestuur en belasting. Per rechtsgebied maakten de onderzoekers een selectie van relevante categorieën rechtszaken. Alleen zaken in eerste aanleg zijn in het onderzoek betrokken.

Als je de bedragen optelt waarover het in de onderzochte rechtszaken gaat, kom je uit op 20,5 miljard euro. Bij de bewindvoeringszaken (als mensen niet meer zelf geldzaken kunnen regelen wordt er een bewindvoerder aangesteld; de rechter houdt toezicht op bewindvoerders) gaat het om 6,6 miljard euro aan beheerde vermogens.

Tabel: Totale financiële belang per jaar (in miljoenen euro's, zaken in eerste aanleg)

Financieel belangBelasting912Bestuur**530Faillissementen (verzoeken)10.877Schuldsaneringen (verzoeken)1.010Familie*429Civiel handel (m.u.v. faillissementen en schuldsaneringen)4.924Kanton handel (m.u.v. bewind)1.902Bewind (periodieke goedkeuringen en eindafrekeningen)6.634

*Gebaseerd op klein aantal, niet meer dan indicatief
** Uitgezonderd zaken bij Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Onderzoeksopzet

Om onderzoekstechnische en praktische redenen konden op bestuursrechtelijk gebied een aantal zaken met mogelijk groot financieel belang niet in het onderzoek worden betrokken. Zo zijn zaken in eerste aanleg bij de Centrale Raad van Beroep, het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State niet meegenomen. Daarom kan worden geconcludeerd dat op jaarbasis zeker rond de 30 miljard euro gemoeid is met rechtszaken.

De Raad voor de rechtspraak laat vervolgonderzoek doen om nog meer inzicht te krijgen in het economische belang van rechtspraak. 

Categorieën: Nieuws

Anders, maar even zwaar gestraft

do, 12/22/2016 - 13:07
Onderzoek naar verschil in straffen bij autochtonen en allochtonen

Allochtone daders krijgen vaker een gevangenisstraf opgelegd dan autochtone daders, maar daar staat tegenover dat ze een kleinere kans hebben op bijvoorbeeld een werkstraf of geldboete. Daarnaast zijn de opgelegde straffen even zwaar. Dit is de conclusie uit het vandaag verschenen onderzoek Zwaarder gestraft? (pdf, 1,6 MB) dat is uitgevoerd in opdracht van de Raad voor de rechtspraak.

De verschillen in strafsoort hangen samen met voor de rechter belangrijke kenmerken van dadergroepen. Zo staat de ene groep vaker voor zware misdrijven voor de rechter, en zijn er bij andere groepen bijvoorbeeld vaker problemen op het gebied van werk, opleiding of relaties. Een rechter kijkt niet alleen naar het type en zwaarte van het misdrijf, maar ook naar de persoon van de dader. Zo wil hij tot een straf komen met het beste effect op dader én samenleving. Een simpel voorbeeld: het heeft niet zoveel zin om iemand een geldboete op te leggen als hij deze toch niet kan betalen. Een cel- of werkstraf is dan soms nuttiger. En de rechter zal eerder een celstraf dan een werkstraf opleggen, als de veroordeelde niet in Nederland woont of geen Nederlands spreekt.

Vervolgonderzoek

Het onderzoek is een vervolg op het in 2015 verschenen rapport Etnisch gerelateerde verschillen in straftoemeting. Hieruit blijkt dat allochtone daders vaker een (langere) onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd krijgen dan autochtone daders, maar dit grotendeels is te verklaren door te kijken naar de zwaarte van het misdrijf en de persoonlijke omstandigheden van de dader. Kortweg: onder een vergrootglas verdampen de verschillen snel. Omdat er toch een klein verschil overbleef, is het vandaag verschenen onderzoek uitgevoerd. Het eerdere onderzoek ging alleen over de onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Het nieuwe onderzoek gaat over het hele pakket van strafmaatregelen dat de rechter tot zijn beschikking heeft – dus ook werkstraffen, geldboetes en  voorwaardelijke straffen.

Verschillen

De wetenschappers onderzochten dezelfde zaken als in bij het eerdere onderzoek. Zij komen dus tot de conclusie dat een grotere kans op de ene soort straf hand in hand gaat met een kleinere kans op een ander soort straf. Het blijkt dat de verschillen in het soort straf samenhangen met verschillen in kenmerken tussen de verschillende dadergroepen. Zo staan Surinamers van de eerste generatie relatief vaak voor de rechter vanwege drugszaken, Turken vanwege mishandeling en Marokkanen weer voor diefstal. Allochtonen staan gemiddeld voor zwaardere misdrijven voor de rechter dan autochtonen, zitten langer in voorarrest en nemen een ontkennende proceshouding aan. Autochtonen hebben bijvoorbeeld weer vaker een drankprobleem.

Zwaarte

De verschillen kunnen dus worden verklaard, maar hoe zit het met de zwaarte van de straf? Om deze vraag te kunnen beantwoorden hebben de onderzoekers de straffen met een omrekensleutel vergeleken. Deze sleutel gebruikt de wettelijke regels die gelden: een dag gevangenisstraf staat gelijk aan een taakstaf van 2 uur en een geldboete van 25 euro. Na toepassing van deze sleutel blijkt dat er geen verschil bestaat in de zwaarte van de straffen die worden opgelegd.

Opvallend is wel dat de (op de wet gebaseerde) manier om de strafzwaarte te berekenen, volgens de onderzoekers niet goed aan lijkt te sluiten bij hoe de maatschappij tegen verschillende strafsoorten aankijkt. De onderzoekers raden daarom aan de verhoudingen tussen de strafsoorten verder tegen het licht te houden.

Categorieën: Nieuws

Internetconsultatie van start voor wetsvoorstel Netherlands Commercial Court

vr, 12/16/2016 - 13:32

De fase waarin kan worden gereageerd op de wetswijzigingen die de Netherlands Commercial Court (NCC) mogelijk maken, is gestart. De NCC, waarin deskundig en efficiënt in grote internationale handelsgeschillen wordt beslist, start zodra de noodzakelijke wetgeving is aangenomen.

Wetgeving is onder andere nodig omdat het volgens de huidige wet niet mogelijk is in het Engels uitspraak te doen. De minister van Veiligheid en Justitie doet de wetgeving nu in internetconsultatie. Dit biedt burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties de gelegenheid om, voorafgaand aan de indiening bij het parlement, te reageren op het wetsvoorstel en zo bij te dragen aan de kwaliteit van de wetgeving.

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Een verkenning toonde aan dat deze voorziening in een behoefte van bedrijven voorziet en bijdraagt aan het ondernemingsklimaat in Nederland. Grote handelsgeschillen worden steeds minder vaak bij reguliere Nederlandse gerechten aangemeld, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. De genoemde verkenning toonde ook aan dat de Nederlandse regels voor gerechtelijke procedures bij uitstek geschikt zijn om dit soort zaken efficiënt te kunnen doen. De Rechtspraak presenteerde begin dit jaar een plan tot oprichting van de NCC.

De NCC wordt ingericht bij de rechtbank en bij het gerechtshof in Amsterdam. Zowel de zaken in eerste aanleg als in hoger beroep vinden plaats in het gebouw van het Hof van Amsterdam. Het gaat hierbij alleen om zaken waarbij beide partijen kiezen voor behandeling door de NCC. De NCC is budgetneutraal. De kosten die ermee zijn gemoeid worden betaald uit de tarieven die partijen moeten betalen voor de behandeling van hun zaak.

Categorieën: Nieuws

Zaterdag IT-diensten Rechtspraak niet beschikbaar door onderhoud

vr, 12/16/2016 - 12:31
Door onderhoudswerkzaamheden aan het IT-netwerk van de Rechtspraak is een groot aantal diensten op zaterdag 17 december niet beschikbaar voor gebruikers. De werkzaamheden worden tussen 7 en 17 uur uitgevoerd.

Onder andere het uitsprakenregister, het aanvraagformulier gezamenlijk gezag en het curatele en bewindregister zijn niet beschikbaar.

Kijk voor een volledig overzicht en actuele meldingen op de onderhoud- en storingenpagina.

Eventuele bijzonderheden worden ook gemeld via het Twitteraccount @RechtspraakNL.

Categorieën: Nieuws

Landelijke telefoonstoring

do, 12/15/2016 - 08:44

De Rechtspraak kampt met een telefoonstoring. Alleen het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is telefonisch bereikbaar, alle andere gerechten niet. Er wordt gewerkt aan een oplossing. Via de website en Twitter (@RechtspraakNL) houden we u op de hoogte. Excuses voor eventueel ongemak.

Categorieën: Nieuws

Turkije geschorst als waarnemer Europese raden rechtspraak

vr, 12/09/2016 - 09:44
De ENCJ, de koepel van Europese Raden voor de rechtspraak, heeft de Turkse Raad geschorst als waarnemer.

Aanleiding voor de schorsing zijn de ontwikkelingen in Turkije sinds 2014. De ENCJ, die gisteren (donderdag 8 december 2016)bijeen kwam in Den Haag, concludeert dat de acties en beslissingen van de Turkse Raad niet in overeenstemming zijn met de waarden en normen die Europese Raden voor de rechtspraak hanteren.

Meer informatie: persbericht ENCJ (encj.eu)

Categorieën: Nieuws

Toch geld voor mediation in strafrecht

do, 12/08/2016 - 15:02
Er is volgend jaar toch geld voor mediation in het strafrecht. De Tweede Kamer nam vandaag een amendement op de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie aan. Bij mediation in strafrecht wordt gekeken of dader en slachtoffer gebaat zijn bij contact onder begeleiding van een mediator. Een slachtoffer kan hierdoor soms aangedaan leed beter verwerken en de dader ziet wat hij aanrichtte. Mediation is alleen aan de orde als het slachtoffer dit wil.Dekking

Minister Van der Steur kondigde eerder aan dat er in 2017 geen geld voor is. PvdA-Kamerlid Recourt diende met steun van D66, ChristenUnie, SP en GroenLinks een amendement met als doel toch de benodigde 1,5 miljoen euro beschikbaar te stellen. Volgens het amendement kan dekking worden gevonden door gereserveerde middelen voor de reorganisatie van bestuursrecht in hoogste instantie hiervoor te gebruiken. Recent trok het kabinet het wetsontwerp hiertoe in. De Tweede Kamer nam het amendement aan. De begroting van V en J is ook aangenomen. 

Meer informatie over mediation

Categorieën: Nieuws

Rechtspraak blij met onderzoek naar vrederechter

di, 12/06/2016 - 18:10

De Tweede Kamer heeft het kabinet opgeroepen te onderzoeken of het haalbaar is om ‘vrederechters’ in het leven te roepen: kantonrechters die de wijk ingaan en tegen lage kosten juridische conflicten van de bewoners behandelen. De Kamer stemde vandaag in met een motie daarover van de ChristenUnie. Voorzitter Frits Bakker van de Raad voor de rechtspraak is verheugd: ‘Wij werken heel graag aan dat onderzoek mee.’

Toegang tot de rechter

De motie stelt voor de vrederechter eenvoudige zaken te laten behandelen op het gebied van civiel-, bestuurs- en strafrecht. Door rechtspraak terug te brengen in de dorpen en wijken en de griffiekosten laag te houden, wordt toegang tot de rechter voor iedereen gegarandeerd. ‘Wij zijn daar erg blij mee, want laagdrempelige toegang is een belangrijk doel van ons vernieuwingsprogramma Maatschappelijk Effectieve Rechtspraak’, zegt Bakker. ‘Veel zaken bereiken ons nu niet, terwijl alleen de rechter de knoop kan doorhakken als het niet lukt het samen eens te worden. Met die duidelijkheid is uiteindelijk iedereen gebaat.’

Spreekuur- en Burenrechter

De Rechtspraak experimenteert al met verschillende vormen van laagdrempelige rechtspraak. In Noord-Nederland is de Spreekuurrechter (pdf, 341,5 KB) van start gegaan en in Utrecht en Oost-Brabant de Burenrechter. Die nieuwe vormen van rechtspraak geven mensen de kans hun juridische problemen voor te leggen aan een rechter, zonder dat ze meteen vastzitten aan hoge griffiekosten en een procedure die de onderlinge wrijving vaak juist aanwakkert in plaats van vermindert.

Kinderbescherming

De Kamer nam nog meer moties aan die voor de Rechtspraak van belang zijn. Zo vroeg de eenmansfractie Klein de regering te stoppen met een plan dat de Raad voor de Kinderbescherming zeggenschap moet geven over vergaande maatregelen als ondertoezichtstelling. Ook daar staat de Raad voor de rechtspraak helemaal achter. ‘Wij zijn heel blij met de rol die de Kinderbescherming nu vervult als onpartijdig adviseur’, zegt Bakker. ‘Maar het is van groot belang dat dergelijke maatregelen, die diep ingrijpen in het gezinsleven, door de rechter worden genomen.’

Categorieën: Nieuws

Grondeigenaren verdienen betere bescherming bij aanpassing regels onteigening

ma, 12/05/2016 - 09:53
Garantie rechterlijke toetst ontbreekt in wetsvoorstel

Eigenaren van grond worden niet genoeg beschermd in het wetsvoorstel dat onder andere de regels rondom onteigening aanpast. Het voorstel moet worden heroverwogen als er geen garantie komt dat een rechter altijd over een onteigening oordeelt. Dit zegt de Raad voor de rechtspraak in een advies over het wetsvoorstel Aanvullingswet grondeigendom Omgevingswet (officielebekendmakingen.nl).

Altijd via de rechter

De Raad waardeert dat  de minister van Infrastructuur en Milieu de regels rondom onteigening eenvoudiger en inzichtelijker wil maken. Onteigening kan worden ingezet om projecten met een groot maatschappelijk belang, zoals de aanleg van een snelweg, te realiseren. Dit vergt een zorgvuldige afweging van belangen: het maatschappelijk belang tegenover dat van de eigenaar. Als de overheid er met de grondeigenaar niet uit kan komen via een zogenoemde ‘minnelijke overeenkomst’, kan de overheid overgaan tot onteigening. Hiermee kan de eigenaar worden gedwongen tot het afstaan van de grond. Als de overheid wil onteigenen leidt dit in de huidige situatie altijd tot een procedure bij de rechter die de onteigening kan uitspreken terwijl hij tegelijkertijd een schadevergoeding vaststelt die door de overheid moet worden betaald. De rechter is dus altijd betrokken bij de onteigeningsprocedure en controleert of de juiste belangenafweging is gemaakt. De burger wordt daardoor beschermd.

Bescherming

In het wetsvoorstel wordt de schadeloosstelling nog steeds door de rechter vastgesteld. Maar anders dan nu is het de overheid zelf die het besluit tot onteigening neemt. Daartegen kan men wel in beroep bij de rechter. De vaste rechterlijke toets wordt dus vervangen door een systeem, waarbij de eigenaar zelf in actie moet komen, als hij het niet met de onteigening eens is. Daarmee ontstaat de mogelijkheid dat iemand zijn bezit verliest zonder dat de rechter eraan te pas is gekomen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als iemand die niet zo goed thuis is in deze juridische kwesties de termijn voor beroep onbedoeld laat verlopen. De Raad mist daarom in het voorstel de gegarandeerde rechterlijke toets op het onteigeningsbesluit zelf. 

Laatste redmiddel

Bezit is een fundamenteel recht, en onteigening door de overheid is de meest verregaande inbreuk op dat recht, stelt de Raad in het wetgevingsadvies. Daarom moeten er waarborgen zijn die eigenaren beschermen en er voor zorgen dat alleen tot onteigening wordt overgegaan als dat strikt noodzakelijk is. Het wetsvoorstel voorziet in een groot aantal waarborgen, maar de gegarandeerde rechterlijke toets ontbreekt daarbij.

Categorieën: Nieuws

Verlenging vrijwillige fase digitaal procederen in civiele zaken

di, 11/29/2016 - 13:10

De fase waarin op vrijwillige basis in civiele zaken digitaal kan worden geprocedeerd, wordt verlengd. De Raad voor de rechtspraak heeft dat in overleg met de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) besloten. Sinds enkele weken is het voor advocaten mogelijk bij de rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland digitaal stukken in te dienen.

Leonard Böhmer, lid van de Algemene Raad van de NOvA, vindt het van cruciaal belang voor de advocatuur dat in de vrijwillige fase een groot volume aan testen en zaken wordt verwezenlijkt. ‘Op deze wijze kunnen kinderziekten uit het systeem worden gehaald. Wij doen dan ook een dringend beroep op de balie mee te doen aan de vrijwillige pilot in de arrondissementen Midden-Nederland en Gelderland en op de Rechtspraak de komende periode extra gefingeerde zaken door het systeem te leiden’, aldus Böhmer.

Gezamenlijke aanpak

Half januari bekijkt de Rechtspraak in overleg met de NOvA opnieuw of verplicht digitaal procederen in Gelderland en Midden-Nederland kan worden ingevoerd. De volgende stap is dan het verzoek voor een Koninklijk Besluit aan de minister van Veiligheid en Justitie. Wettelijk verplicht digitaal procederen in deze 2 regio’s zal dan op zijn vroegst in april 2017 een feit zijn.

Voorlichting

De afgelopen weken zijn er voorlichtingsbijeenkomsten gehouden om advocaten te informeren over digitaal procederen. Tijdens deze voorlichtingsbijeenkomsten gaf ongeveer 60 procent van de advocaten aan te willen oefenen met het digitaal indienen van stukken. Tot nu toe zijn er echter nog geen zaken digitaal aangebracht. Wel wordt de komende periode getest met extra gefingeerde zaken.

Belemmeringen

Portefeuillehouder civiel van het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie en rechter Selinde Bokx-Boom denkt dat er een aantal belemmeringen is om digitaal te procederen in de vrijwillige fase. 2 partijen die een conflict  hebben, moeten het samen eens zijn de procedure digitaal te voeren en het nieuwe procesrecht toe te passen. ‘Wij beseffen dat dit een flinke stap is die we van advocaten en hun cliënten vragen. Maar we hopen dat zij deze stap toch kunnen maken’, zegt Bokx-Boom. 

Vervolgstappen

De Rechtspraak probeert de drempel voor vrijwillig digitaal procederen zo laag mogelijk te maken. Rechters die digitale zaken behandelen, is verzocht om tijdens de vrijwillige fase coulant om te gaan met termijnoverschrijdingen. Het Rechtspraak Service Centrum is beschikbaar voor ondersteuning.

Categorieën: Nieuws

Initiatiefwetsvoorstel aparte begroting Rechtspraak

ma, 11/28/2016 - 14:19

De SP heeft vandaag een initiatiefwetsvoorstel (tweedekamer.nl) ingediend met als doel een aparte begroting voor de Rechtspraak. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen krijgt de Rechtspraak de status van college, vergelijkbaar met de Raad van State, de Nationale ombudsman en de Algemene Rekenkamer. Deze colleges hebben een zelfstandige begroting.

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, pleitte er eerder dit jaar diverse keren voor de financiering van rechtspraak uit de politieke arena te halen. Hij deed dit onder meer in het Jaarverslag (zie 'Financiering rechtspraak niet in politieke arena').

Begroting

De Rechtspraakbegroting is nu onderdeel van de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie. De Rechtspraak is daardoor afhankelijk van de vraag hoeveel geld de minister ter beschikking heeft. Volgens de wet moeten objectieve maatstaven leidend zijn.

Meer informatie: Discussie over financiering rechtspraak

Categorieën: Nieuws

Familierechters gaan vechtscheidingen anders aanpakken

do, 11/24/2016 - 14:03
Rechters willen voorkomen dat kinderen beschadigd raken door gedrag ouders

Familierechters gaan hun werkwijze aanpassen om te voorkomen dat kinderen schade oplopen tijdens zogenoemde vechtscheidingen. Initiatieven die bij rechtbanken zijn ontwikkeld en goed blijken te werken, worden volgend jaar landelijk ingevoerd. Ook streeft de Rechtspraak naar een andere scheidingsprocedure, waarbij ouders gezamenlijk hun problemen aan de rechter voorleggen. Op die manier wordt hun conflict niet onnodig aangewakkerd.

20 procent

Zo'n 70.000 kinderen maken jaarlijks de scheiding van hun ouders mee, met alle praktische, financiële en emotionele gevolgen van dien. Bij ongeveer 20 procent van de gezinnen verloopt dat niet goed. Ouders worden het niet eens over zorg voor de kinderen of de alimentatie of ze houden zich niet aan afspraken, wat kan leiden tot steeds nieuwe procedures.

Verbeteringen

Kinderen raken in zo’n situatie vaak blijvend beschadigd, vooral als de strijd via hen wordt uitgevochten. Om te voorkomen dat de gang naar de rechter daaraan bijdraagt, hebben rechters een visiedocument opgesteld waarin een reeks voorstellen staat om hun werkwijze te verbeteren. Daarbij staat het belang van het kind altijd voorop. Verschillende vernieuwingen worden momenteel al op proef in de praktijk gebracht en door wetenschappers gevolgd. De Raad voor de rechtspraak heeft nu besloten geld vrij te maken om pilots die zich in de praktijk hebben bewezen landelijk in te voeren.

RegierechterEen belangrijke verandering is dat altijd een regierechter wordt aangewezen, die alle geschillen rondom de scheiding behandelt, of het nu gaat om boedelscheiding of de verdeling van de zorg voor de kinderen. De rechter praat met de ouders en de kinderen en verzamelt zoveel mogelijk informatie. Zo krijgt de rechter een goed beeld van wat er allemaal speelt in een gezin en wat er nodig is om dat snel en goed op te lossen. Dossiers scannenAan de hand van het dossier wordt vooraf de ernst van de zaak ingeschat. Hoe complex zijn de problemen, is er kans dat het uit de hand loopt, zijn er financiële kwesties die snel opgelost moeten worden? Zo nodig wordt snel een zitting gepland, waar de benodigde instanties vertegenwoordigd zijn, zodat direct knopen doorgehakt kunnen worden. Ook kan extra tijd worden uitgetrokken voor zo’n zitting. Bij het scannen van het dossier wordt bovendien bekeken of mediation mogelijkheden biedt. In dat geval stimuleert de rechtbank de ouders om dat eerst te proberen. Afspraken over hulpIn Noord-Nederland hebben familierechters afspraken gemaakt met hulpverleners en gemeenten over de hulp die ouders en kinderen kunnen krijgen. Daardoor kunnen zij mensen gericht doorverwijzen en staat vooraf al vast dat de gemeente die hulp financiert. Dat scheelt heel veel tijd en vergroot de kans dat mensen op de juiste plek terechtkomen. De Rechtspraak vindt het van groot belang dat zo’n uniform hulpaanbod overal in het land beschikbaar komt en neemt het initiatief om tot afspraken te komen met betrokken instellingen en gemeenten. Belangenbehartiger voor het kindMet de inzet van gedragsdeskundigen (psychologen, orthopedagogen) die als ‘bijzondere curator’ de belangen van het kind behartigen, is de afgelopen tijd bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant veel ervaring opgedaan. Zo’n curator praat met alle gezinsleden, brengt de totale situatie in kaart en zoekt vervolgens oplossingen. De curator zorgt ervoor dat de stem van het kind wordt gehoord, laat ouders het effect van hun gedrag op de kinderen inzien en voorziet de rechter van extra informatie. De Rechtspraak wil ook daar landelijk mee verder, maar moet eerst afspraken maken over de financiering.Samenhang

In samenhang zullen deze maatregelen ervoor zorgen dat minder kinderen beschadigd raken als hun ouders gaan scheiden, hoopt het Landelijk Overleg Vakinhoud Familierechters. Daar kan ook de wijziging in de procedure aan bijdragen waar de Rechtspraak voor pleit. In de huidige situatie staan ouders tegenover elkaar in de rechtszaal, als verzoeker en verweerder. Vervolgens vraagt de rechter diezelfde ouders om samen aan de beste oplossing voor de kinderen te werken. Dat gaat veel beter als zij zich gezamenlijk tot de rechter kunnen wenden en niet als strijdende partijen, is de verwachting.

Problematische echtscheidingen

Categorieën: Nieuws

‘Toezicht op veiligheidsdiensten in wetsvoorstel onvoldoende geregeld’

di, 11/22/2016 - 06:02
Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

In het wetsvoorstel dat de veiligheidsdiensten bijzondere bevoegdheden geeft de nationale veiligheid te beschermen, is de controle op de veiligheidsdiensten onvoldoende geregeld. De toetsingscommissie die toezicht moet houden, krijgt niet de gegevens of het apparaat om dat toezicht effectief te kunnen invullen. Een tweede bezwaar bij het wetsvoorstel is dat onduidelijk is wie het laatste woord heeft bij de vraag of een telefoon mag worden afgeluisterd of ingebroken in een computer. Is dat de minister die politiek verantwoordelijk is voor de diensten of de toetsingscommissie? Deze onduidelijkheid is niet wenselijk.

Dat staat in het wetgevingsadvies (pdf, 354,2 KB) van de Raad voor de rechtspraak naar aanleiding van het wetsvoorstel dat de Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten 2002 vervangt. In dit wetsvoorstel staat omschreven wat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten mogen om de democratische rechtsstaat te beschermen. Met andere woorden: in hoeverre mogen vrijheden van burgers in de persoonlijke levenssfeer (grondrechten) worden beperkt om de nationale veiligheid te beschermen? In tijden van (dreigend) terrorisme is dit een actueel vraagstuk. De Raad onderkent dan ook het belang van het wetsvoorstel.

Minst belastend

Dát de vrijheden van burgers mogen worden beperkt, heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in verschillende arresten bepaald. De Raad voor de rechtspraak wijst er in zijn wetgevingsadvies op dat altijd moet worden gezocht naar de minst belastende manier en dat het middel dat wordt ingezet (bijvoorbeeld afluisteren van de telefoon of inbreken in een computer) in relatie moet staan tot het doel. Ook moet misbruik worden voorkomen en moet er onafhankelijk toezicht zijn op de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van mensen.

Toetsingscommissie

Het wetgevingsadvies van de Raad richt zich met name op dit laatste punt. Om toezicht te houden op de inzet van bijzondere bevoegdheden door de veiligheidsdiensten, is de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) bedacht. Volgens het wetsvoorstel geeft de minister toestemming voor gebruik van bijzondere bevoegdheden. De TIB toetst vervolgens de verleende toestemming (mag dit middel voor dit doel worden ingezet?). Volgens het wetsvoorstel is het oordeel van de TIB ‘bindend’. In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel schrijft de regering dat dit de ministeriële verantwoordelijkheid niet in de weg staat. De Raad plaatst hier vraagtekens bij: er is immers geen ministeriële verantwoordelijkheid als de minister geen bevoegdheid heeft. De Raad voor de rechtspraak dringt in zijn wetgevingsadvies aan op duidelijkheid over dit vraagstuk, omdat anders onduidelijkheid blijft bestaan over de omvang van de ministeriële verantwoordelijkheid en de onafhankelijkheid van de TIB.

Geen toegang

Een ander belangrijk punt in het wetgevingsadvies van de Raad is dat volgens het Wetsvoorstel de TIB bij haar toetsing geen toegang heeft tot de gegevens van de veiligheidsdiensten. De reden is dat  de TIB alleen op rechtmatigheid dient te toetsen. Ook hierbij worden vraagtekens gezet: kan zonder deze informatie wel beoordeling plaatsvinden? De argumenten van de regering overtuigen de Raad niet. Hierbij speelt mede een rol dat de TIB volgens het voorstel niet over de kennis en ondersteuning van een eigen apparaat zal beschikken. 

Categorieën: Nieuws

Wetsvoorstel organisatie hoogste bestuursrechtspraak van tafel

wo, 11/16/2016 - 13:30

Het kabinet heeft besloten het wetsvoorstel dat de bestuursrechtspraak in hoger beroep reorganiseert, in te trekken. Dat staat in een brief (rijksoverheid.nl) die vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd. Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, riep het kabinet hiertoe eerder op.

Volgens het wetsvoorstel waar al 4 jaar over wordt gesproken, zouden de zaken die nu door het College van Beroep voor het bedrijfsleven worden behandeld (sociaal-economisch bestuursrecht), overgaan naar de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. De zaken van de Centrale Raad van Beroep (sociale zekerheids- en ambtenarenrecht) zouden worden verdeeld over de gerechtshoven. Frits Bakker: ‘Wij hebben steeds gezegd: dit wetsvoorstel is een gemiste kans om het stelsel van bestuursrechtspraak in hoger beroep echt overzichtelijk en eenvoudiger te maken. Daarom is het goed dat dit wetsvoorstel nu van tafel is. Er moet rust en duidelijkheid komen voor alle collega’s die werken bij de CRvB en het CBb.’

Bestuursrechtelijk gerechtshof

In een wetgevingsadvies en in een position paper gaf de Rechtspraak eerder aan voorstander te zijn van de vorming van één bestuursrechtelijk gerechtshof, waarin het CBb, de CRvB en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State worden samengevoegd. Dan zou er nog maar 1 bestuursrechter zijn voor bestuursrechtzaken in hoger beroep.

Amendementen

De ministers Plasterk (BZK) en Van der Steur (V en J) concluderen eerder deze week dat 2 door de Tweede Kamer aangenomen amendementen bij het wetsvoorstel ‘zo zwaarwegend’ waren dat om uitstel van stemming over het gehele wetsvoorstel werd gevraagd. Een van die amendementen regelde dat de CRvB-expertise zou worden ondergebracht in een apart, sociaal-bestuursrechtelijk gerechtshof.

Zie ook: Wetsvoorstel bestuursrecht in hoger beroep waarschijnlijk ingetrokken

Categorieën: Nieuws

Wetsvoorstel bestuursrecht in hoger beroep waarschijnlijk ingetrokken

di, 11/08/2016 - 15:13

De ministers Plasterk (Binnenlandse Zaken) en Van der Steur (Veiligheid en Justitie) hebben de Tweede Kamer in een brief verzocht stemming over het wetsvoorstel dat de bestuursrechtspraak in hoger beroep reorganiseert, uit te stellen.  De ministers willen in het kabinet de mogelijkheid bespreken het wetsvoorstel in te trekken. Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, roept het kabinet op dit inderdaad te doen.

Volgens het wetsvoorstel zouden de zaken die nu door het College van Beroep voor het bedrijfsleven worden gedaan (sociaal-economisch bestuursrecht), overgaan naar de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. De zaken van de Centrale Raad van Beroep (sociale zekerheids- en ambtenarenrecht) zouden worden verdeeld over de gerechtshoven. Frits Bakker: ‘Wij hebben steeds gezegd: dit wetsvoorstel is een gemiste kans om het stelsel van bestuursrechtspraak in hoger beroep echt overzichtelijk en eenvoudiger te maken. Het belangrijkste is nu dat dit wetsvoorstel van tafel gaat. Er moet nu, 4 jaar na de aankondiging van de plannen, rust en duidelijkheid komen voor alle collega’s die werken bij de CRvB en het CBb.’

Tegenstander

In een wetgevingsadvies en in een position paper heeft de Rechtspraak eerder aangegeven voorstander te zijn van de vorming van één bestuursrechtelijk gerechtshof. Hierin kunnen de zaken van het CBb, de CRvB en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State worden samengevoegd. Dan zou er nog maar 1 bestuursrechter zijn voor bestuursrechtzaken in hoger beroep.

​Amendementen

De ministers Plasterk en Van der Steur concluderen in hun brief dat met name 2 amendementen bij het wetsvoorstel ‘zo zwaarwegend’ zijn dat om uitstel van stemming wordt gevraagd. Dit betreft een  amendement dat regelt dat leden van de grondwettelijke Raad van State niet in de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kunnen worden benoemd. Het tweede zwaarwegende amendement roept op de CRvB-expertise onder te brengen in een apart, sociaal-bestuursrechtelijk gerechtshof.

Categorieën: Nieuws

Pagina's

Kunnen wij u helpen?

Heeft u een juridisch probleem en wilt u een advocaat of een mediator inschakelen?
Neem contact met ons op. Wij zoeken een specialist bij uw probleem.

> Schakel hulp in voor uw juridisch probleem