Actueel juridisch nieuws

Uitsprakenregister nu ook voor mobiele apparaten

vr, 11/04/2016 - 07:59
Ook vormgeving RSS-feeds verbeterd

Het uitsprakenregister, een van de meest bezochte onderdelen van rechtspraak.nl, is sinds gisterenavond (donderdag 3 november) geschikt voor het gebruik met mobiele apparaten. Hierdoor is het een stuk makkelijker geworden om naar uitspraken te zoeken via bijvoorbeeld smartphone of tablet.

In het uitsprakenregister kan worden gezocht naar, en in, de uitspraken van honderdduizenden rechtszaken. Het register is te bereiken via de homepage van rechtspraak.nl.

Ook de RSS-feeds van rechtspraak.nl kregen een update waardoor de vormgeving is verbeterd.

Categorieën: Nieuws

Genomineerden Persprijs Jacques van Veen bekend

ma, 10/31/2016 - 15:32

5 inzendingen maken kans op de Persprijs Jacques van Veen, dit heeft de organisatie bekendgemaakt. De prijs voor de beste Nederlandstalige publicatie op het gebied van recht en rechtspraak wordt op 1 december uitgereikt in Amsterdam.

De volgende inzendingen maken kan op het prijzengeld van 10 duizend euro:

  • Saskia Belleman- Rechtbankverslagen voor De Telegraaf
  • De Haaien -Televisieserie ‘De Rechtbank’, seizoen 3
  • Wim van den Eynde – Fortisgate. Een stresstest voor justitie
  • Michiel Princen – De gekooide recherche
  • Coen Verbraak en Daniëlle van Lieshout – Televisieserie ‘De Aanklagers’

Een jury, dit jaar onder leiding van Geert Corstens (oud-president van de Hoge Raad), beoordeelt de inzendingen.

Tijdens de uitreiking gaan onder anderen Folkert Jensma (journalist NRC), Miranda de Meijer (bijzonder hoogleraar Openbaar Ministerie) en Rijdende Rechter Frank Visser in gesprek over de vraag: hoe transparant is de rechtspraak?

Eerbetoon

De prijs is een eerbetoon aan oud-Parooljournalist Jacques van Veen en wordt elke 3 jaar vergeven. In 2013 werd de prijs voor laatste keer uitgereikt. Toen ging hij naar misdaadverslaggever Paul Vugts, voor zijn jarenlange berichtgeving over het Passageproces. Met de prijs moet de kwaliteit van de journalistiek op het terrein van het rechtspraak bevorderen.

Meer informatie

De prijs wordt mogelijk gemaakt door de Stichting Democratie en Media, de Raad voor de rechtspraak, de Orde van Advocaten, het College van Procureurs-Generaal, de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak en het ministerie van Justitie.

Het is mogelijk om de prijsuitreiking en het traditionele debat - dit jaar in het teken van transparantie - bij te wonen. Meer informatie: persprijsvanveen.nl

Categorieën: Nieuws

Koplopers gezocht voor digitaal procederen in handelsvorderingen

ma, 10/31/2016 - 13:41

Digitaal procederen in civiele zaken brengt meer veranderingen met zich dan de meeste advocaten denken. Daarom is het zaak – nu het nog vrijwillig is – alvast ervaring op te doen.

Dat was de belangrijkste boodschap die advocaat Leonard Böhmer, lid van de Algemene Raad van de NOvA, zijn collega’s meegaf tijdens een voorlichtingsbijeenkomst afgelopen donderdag (27 oktober 2016) in Utrecht, georganiseerd door de rechtbank samen met de balie in Midden-Nederland. Er volgen nog 2 voorlichtingsbijeenkomsten: morgen (dinsdag 1 oktober 2016 in Arnhem) en 29 november in Utrecht. Böhmer zei dat hij het digitale systeem als gebruiksvriendelijk ervaart. Maar omdat ook het procesrecht ingrijpend is gewijzigd, moeten civiel advocaten rekening met meer veranderingen dan alleen een digitale procedure. Zo is er onder meer sprake van een nieuwe civiele vorderingsprocedure en gelden er strakke termijnen (meer informatie).

Testfase

Vanaf 1 november is het mogelijk in de arrondissementen Midden-Nederland en Gelderland op vrijwillige basis digitaal te procederen in civiele zaken met verplichte procesvertegenwoordiging. Afdelingsvoorzitter Eddie Bongers van de balie lichtte donderdag de belangrijkste wijzigingen in het nieuwe procesrecht toe. Rechter Hans Zuurmond schetste de versterkte regierol van de rechter: ‘Rechters gaan zoveel mogelijk proberen zaken af te doen op of kort na de zitting. Dat is niet alleen efficiënt, maar ook gericht op finale geschilbeslechting. Dat vraagt om regie en dat gaan advocaten merken.’ Rechter Dory Reiling, nauw betrokken bij het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie, schetste de verschillende stappen die advocaten moeten zetten als zij een zaak digitaal willen aanbrengen. De Utrechtse advocaten Huan Tan en Leonard Böhmer deelden hun ervaringen opgedaan tijdens de testfase. Hierbij werd alleen met gefingeerde zaken gewerkt.

Vragen

Dat de advocaten er wel zin in hebben, bleek aan het eind van de bijeenkomst. 60 procent gaf aan van plan te zijn de komende maanden digitaal te gaan procederen. De snelheid van procederen en een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het systeem, zijn de doorslaggevende redenen. De overige 40 procent van de advocaten gaf aan nog te twijfelen. Een advocaat dacht dat het moeilijk is om verweerders te vinden die op vrijwillige basis meedoen. Die zijn volgens hem gericht op uitstel en niet gebaat bij een snelle procedure. Anderen willen wel, maar hebben nog veel vragen. Zo waren er vragen over de privacy (‘hoe kan ik voorkomen dat een willekeurige advocaat mijn dossier kan inzien?’), wat er gebeurt bij storingen (‘kan de termijn dan worden verlengd?’) en of het mogelijk is kantoormedewerkers te machtigen voor het systeem (zie antwoorden op meest gestelde vragen).

Koplopers

Julia Mendlik, president van de rechtbank Midden-Nederland, riep aan het einde van de bijeenkomst donderdag de advocaten op gebruik te maken van de mogelijkheid om vrijwillig digitaal te gaan procederen. ‘Dan zijn jullie koplopers, de eersten die actief meewerken aan modernisering van het civiele recht in Nederland.

Komende voorlichtingsbijeenkomsten

De eerstvolgende voorlichtingsbijeenkomsten zijn op:

  • dinsdag 1 november in Arnhem Stadstheater, ontvangst 14.00 uur en start bijeenkomst 14.30 uur
  • dinsdag 29 november in Media Plaza Utrecht. Ontvangst 17.00 uur, start 17.30 uur.
Categorieën: Nieuws

Mediation in strafzaken stopt

vr, 10/28/2016 - 08:42
Geen vervolgfinanciering van ministerie

Mediation in strafzaken, waar sinds 3 jaar mee wordt geëxperimenteerd, is voorlopig van de baan. Verzoeken om bemiddeling tussen slachtoffer en verdachte die al waren aangemeld worden afgehandeld, maar voor nieuwe doorverwijzingen is geen geld meer. Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft geen vervolgfinanciering aangekondigd voor de pilots, die tot 1 november lopen.

Wat hielden de pilots in?

Bij 6 rechtbanken (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Noord-Holland, Oost-Brabant, Zeeland-Wet-Brabant) was het tot vandaag mogelijk om strafzaken door te verwijzen naar de mediator. Dat houdt in dat de rechter, officier van justitie of advocaat kan voorstellen dat slachtoffer en verdachte in een bepaalde zaak om tafel gaan, begeleid door een mediator. Voorwaarden zijn dat beide partijen het willen en dat de verdachte verantwoordelijkheid nam voor zijn aandeel in de gebeurtenissen. De betrokkenen krijgen dan de gelegenheid om te bespreken wat er is gebeurd en hoe ze dat hebben beleefd. Ook kunnen ze afspraken vastleggen, bijvoorbeeld over schadevergoeding of uit elkaars buurt blijven. Als de mediation is afgerond, gaat de strafzaak verder. De officier van justitie en de rechter houden dan rekening met de uitkomst van de bemiddeling. De straf kan lager uitpakken of zelfs achterwege blijven als de betrokkenen er samen zijn uitgekomen.

Wat is het nut van mediation in strafzaken?

Misdrijven veroorzaken problemen die vaak maar heel beperkt in een strafzaak kunnen worden opgelost. Bemiddeling tussen dader en slachtoffer kan in bepaalde gevallen wel helpen de schade te herstellen, blijkt uit onderzoek. Door het gesprek aan te gaan en zelf afspraken te maken over hoe het verder gaat, neemt het slachtoffer het heft weer in eigen hand. Gevoelens van angst en onmacht kunnen minder worden. Vragen kunnen stellen (waarom had je het op mij gemunt?) en ervaringen kunnen delen (dit heeft het voor mij betekend) is heilzaam voor de verwerking. De verdachte krijgt de gelegenheid spijt te betuigen en eventueel schade te vergoeden. Bovendien kan de bemiddeling verdere narigheid voorkomen, bijvoorbeeld in zaken tussen buurtgenoten of huiselijk geweld.

Hoe vaak leidt dat tot een goed resultaat?

Sinds het begin van de pilot in januari 2014 zijn tegen de 2.000 strafzaken doorverwezen naar de mediator. De delicten die voor bemiddeling in aanmerking komen zijn in die periode uitgebreid; ook in geweldszaken en ernstige verkeerszaken kan mediation worden ingezet. Van de 1105 zaken die door rechtbankmediators zijn behandeld, zijn er 644 daadwerkelijk gestart. Daarvan is 79 procent geslaagd.

Waarom stoppen de pilots dan?

De pilots zijn 2 keer verlengd en de verwachting was dat mediation in strafzaken juist uitgebreid zou worden naar andere rechtbanken. De minister heeft de Tweede Kamer vorig jaar na een evaluatie van de pilots laten weten dat hij de toepassing van mediation in het strafrecht wil voortzetten. Er is echter geen structurele financiering voor opgenomen in de begroting voor 2017. Een formele bevestiging van de afloop van de pilots is door het departement wel aangekondigd, maar tot op heden niet ontvangen.

Wat vindt de Rechtspraak daarvan?

Rechters vinden het stoppen van mediation zonder meer teleurstellend. De wet bepaalt dat het Openbaar Ministerie bemiddeling moet bevorderen en dat de rechter bij het opleggen van een straf rekening dient te houden met een geslaagde bemiddeling. Die wettelijke taak moet wel kunnen worden uitgevoerd. Bovendien zijn de rechters positief over hun ervaringen met de inzet van mediation in het strafrecht. Ze pleiten ervoor dit waardevolle instrument in het hele land in te zetten.

Zie het magazine Rechtspraak voor een achtergrondartikel over mediation in strafrecht: 'Bypass in het strafproces (pdf#page=5, 0 B)'

Categorieën: Nieuws

Nederlandse Rechtspraak handhaaft positie in wereldtop

za, 10/22/2016 - 12:32
Volgens gezaghebbende Rule of Law Index

De Nederlandse rechtsstaat behoort volgens de nieuwe editie van de Rule of Law Index tot de wereldtop. Wereldwijd bezet Nederland, net als vorig jaar, de 5de plaats op de jaarlijkse ranglijst. Als het gaat over de toegankelijkheid tot de rechter en de vraag in hoeverre rechtspraak vrij is van discriminatie, corruptie en politieke invloed, staat Nederland op plek 1. De Rule of Law Index wordt jaarlijks samengesteld door het gezaghebbende World Justice Project en komt tot stand door rechtsstelsels met elkaar te vergelijken op diverse onderdelen.

De Nederlandse Rechtspraak handhaaft dus haar positie ten opzichte van vorig jaar. Als naar de onderliggende gegevens wordt gekeken, is Nederland op diverse onderdelen 1 of meer plekken gestegen. Wat betreft 'constraints of government' stijgt Nederland naar plek 4 (was 5), op het gebied van 'fundamental rights' staat Nederland nu op plaats 6 (was 7), wat betreft 'order and security' wordt nu de 20ste plaats ingenomen (was 22), op het onderdeel 'regulatory enforcement' scoort Nederland nu plek 2 (was 4) en aangaande 'criminal justice staat Nederland nu op plek 7 (was 14). Wat betreft de overall score staat Nederland gelijk met de nummer 4 (Zweden).

Denemarken op plek 1

Denemarken kent het beste rechtsstelsel ter wereld. Daarna komen Noorwegen, Finland en Zweden, op de voet gevolgd door Nederland. Veel onderzoeken hebben aangetoond dat een goed rechtsstelesel van groot belang is voor een land; het draagt onder meer bij aan de economie. Bedrijven doen graag zaken met landen met een betrouwbaar rechtssysteem en grote bedrijven vestigen zich er graag.

De jaarlijkse Rule of Law Index is gebaseerd op interviews met 100.000 huishoudens en gesprekken met experts over de hele wereld.

Categorieën: Nieuws

Proef met telehoren in Almelo

wo, 10/19/2016 - 14:13

De rechtbank Overijssel, locatie Almelo, heeft zich gevoegd in het rijtje rechtbanken dat experimenteert met telehoren in strafzaken. Dordrecht, Amsterdam en Arnhem gingen Almelo voor.

De proef in Almelo is de aftrap van verdere landelijke invoering van telehoren. Het is de bedoeling dat op termijn alle raadkamers in gerechten via telehoren kunnen beslissen over de verlenging van gevangenhouding van verdachten. Verdachten die in detentie zitten, hoeven hierdoor niet meer vervoerd te worden naar de rechtbank. Ze kunnen vanuit de gevangenis aan de zitting deelnemen. Via een directe beeld- en geluidsverbinding (videoconferentie) zien en horen de procesdeelnemers elkaar. Dit levert, naast tijdwinst en besparing op vervoerskosten, ook een bijdrage aan de veiligheid in de zittingszaal.

Sinds 2015 is een projectteam bij het ministerie van Veiligheid en Justitie bezig om telehoren bij raadkamerzitingen in te voeren. Er is geen vastgesteld tijdpad voor de invoering van telehoren; er wordt steeds gekeken naar de lokale behoefte en middelen.   

Categorieën: Nieuws

Minder misdaad maar meer strafzaken in 2015

ma, 10/17/2016 - 09:45
Blijkt uit 'Criminaliteit en Rechtshandhaving' van CBS, WODC en Rvdr

De criminaliteit is in 2015 opnieuw afgenomen. Toch handelde de Rechtspraak 5 procent meer strafzaken af dan in 2014. Dat blijkt uit Criminaliteit en rechsthandhaving 2015, een gezamenlijke uitgave van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) en de Raad voor de rechtspraak.

Bijna 1 op de 5 Nederlanders vanaf 15 jaar is vorig jaar slachtoffer geworden van veelvoorkomende criminaliteit, zoals gewelds- of vermogensdelicten en vandalisme. Dat is bijna 5 procent minder dan in 2014. Vergeleken met 2007 is het aantal geregistreerde misdrijven met 26 procent gedaald, van 1,3 miljoen tot ruim 960 duizend. Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde namen sindsdien zelfs met de helft af. De politie registreerde 43 procent minder verdachten en bij minderjarigen is de terugloop nog sterker: van 53 duizend verdachten in 2007 naar ruim 22 duizend vorig jaar.

Afgehandelde zaken

Het Openbaar Ministerie handelde vorig jaar ruim een kwart minder zaken af (ruim 205 duizend) dan in 2007. Bij de Rechtspraak liep het aantal zaken minder terug. Daar zijn vorig jaar 102 duizend strafzaken behandeld. Bijna een vijfde minder dan in 2007, maar 5 procent meer dan in 2014. Bovendien daalde het aantal straffen dat de rechter oplegde de afgelopen jaren minder hard (- 27 procent) dan de sancties van de politie (- 49 procent) en het OM (- 39 procent).

Delicten en straffen

Ruim de helft van de strafzaken ging vorig jaar over vermogensdelicten, geweld en seksuele misdrijven. Van de verdachten die voor de rechter kwamen is 87 procent schuldig bevonden, iets minder dan in 2007. Rechters legden relatief gezien vaker een vrijheidsstraf op dan in 2007, maar die duurde gemiddeld minder lang. Boetes werden juist minder vaak opgelegd. Het percentage taakstraffen bleef gelijk.

Bundeling van gegevens

Het CBS, het WODC en de Raad voor de rechtspraak bundelen elk jaar hun statistische informatie over ontwikkelingen in de criminaliteit en de reactie daarop van politie, justitie en Rechtspraak in Criminaliteit en rechtshandhaving. Ook het OM en de politie zijn betrokken bij de publicatie, die bedoeld is als naslagwerk voor onder anderen beleidsmakers, wetenschappers en journalisten.

Categorieën: Nieuws

Verhalen schade steeds meer vast onderdeel strafproces

do, 10/13/2016 - 13:13

Het verhalen van schade door slachtoffers is een steeds meer geaccepteerd onderdeel van het strafproces geworden. Dat blijkt uit de studie Civiel schadeverhaal via het strafproces.

Sinds enige tijd krijgen slachtoffers meer aandacht in strafzaken. Strafrecht is van oudsher sterk gericht op de dader. De overheid deed al veel aan de versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces, onder meer door spreekrecht in te voeren. Onderdeel van die versterking is ook het voor slachtoffers eenvoudiger te maken geleden schade te verhalen op daders. Denk bijvoorbeeld aan schade als gevolg van een woninginbraak of mishandeling.

Criterium

In de nu uitgekomen studie is onderzocht hoe het in de praktijk gaat met het verhalen van schade door slachtoffers (‘civiele schade’) op daders in strafzaken. Sinds een wetswijziging in 1992 (de ‘Wet Terwee’) wordt gekeken of een vordering van een slachtoffer een strafproces tegen een verdachte wel of niet ‘onevenredig’ belast. Anders gesteld: de geleden schade moet een ‘bijzaak’ zijn in het proces, anders verstoort de behandeling van de claim te zeer de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Als de schade te ingewikkeld is, moet het slachtoffer voor het verhalen hiervan een aparte, civiele procedure tegen de dader starten.  In 2011 is het criterium van ‘onevenredige belasting’ verruimd.

Gewenning

Een belangrijke uitkomst van het onderzoek is dat officieren van justitie, rechters en advocaten  ‘vrijwel unaniem aangeven dat sprake is van voortschrijdende gewenning en acceptatie van het civiele schadeverhaal als “vast onderdeel” van de strafrechtelijke afdoening.’ Het aantal keren dat via een strafproces schade wordt verhaald is sinds 2010 redelijk constant; gemiddeld waren het er bijna 18.000 per jaar.

Onduidelijkheid

De praktijk van het verhalen van schade door slachtoffers in het strafproces is nog niet uitgekristalliseerd, zeggen de onderzoekers. Belangrijkste punt is dat het nog steeds niet duidelijk is wanneer sprake is van ‘onevenredige belasting’ van het strafproces. De onderzoekers stellen dat die vraag ook na dit onderzoek nog openstaat. Volgens hen vraagt het om ‘noodzakelijke reflectie’ om te kunnen bepalen waar de grens ligt en welke overwegingen daaraan ten grondslag liggen. Dit moet meer duidelijkheid scheppen over wanneer er via het strafproces schade kan worden verhaald.

Categorieën: Nieuws

Rechtspraak beantwoordt vragen over digitale toekomst op PLEIT2016

wo, 10/12/2016 - 11:01
‘We willen een snelle, eenvoudige en begrijpelijke procedure’

‘De post komt nog steeds bij ons aan,’ stelt rechter Selinde Bokx-Boom de aanwezigen van PLEIT2016 gerust. Ze is 1 van de sprekers op de jaarlijks terugkerende kennisdag op het gebied van ICT en recht, waarvoor honderden juridische professionals gisteren (11 oktober 2016) bijeen kwamen in Utrecht. De Rechtspraak was aanwezig om de laatste ontwikkelingen van het digitaliserings- en moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI) te tonen. Geen overbodige luxe nu verplicht digitaal procederen voor professionals in rap tempo dichterbij komt. Veel van hen zagen voor het eerst wat dit nou écht voor hen in de praktijk betekent.

Verandering

‘We staan aan de vooravond van industrialisering van dienstverlening,’ Casey Flaherty, oprichter van het juridisch adviesbureau Procertas, trapt het congres af. De voormalig advocaat weet precies hoe legal tech het werk van juristen makkelijker kan maken, maar vooral hoe noodzakelijk het is om technologische ontwikkelingen te omarmen. ‘We zijn compleet afhankelijk van technologie,’ benadrukt hij. ‘De wereld verandert, maar veranderen wij mee?’

Gevolgen

‘We willen een snelle, eenvoudige en begrijpelijke procedure,’ Selinde Bokx-Boom legt de aanwezigen uit waar het de Rechtspraak om te doen is. Naast rechter is ze ook portefeuillehouder civiel recht bij het KEI-project. Ze benadrukt dat digitalisering geen doel op zich is, maar een manier om de kwaliteit van rechtspraak in Nederland te vergroten. Ze beseft ook dat de veranderingen die KEI teweeg brengt veel gevolgen hebben voor advocaten, deurwaarders of anderen die in de juridische sector werken. Van praktische zaken als het vervangen van papieren dossiers voor digitale, tot grote procedurele wijzigingen zoals het verdwijnen van een ingeburgerd begrip als de ‘dagvaarding’.

Het leidt tot veel vragen van de aanwezigen, meestal praktisch van aard. Is er bij de rechtbanken altijd Wi-Fi en een stopcontact, kan ik video’s uploaden en hoe kan ik kantoorgenoten machtigen om in mijn dossier te werken? Het laat zien dat het voor de Rechtspraak belangrijk is de mensen die uiteindelijk met het systeem moeten werken te betrekken bij het ontwikkelproces. Digitale samenwerking en automatische uitwisseling van gegevens betekenen dat computersystemen op elkaar aan moeten sluiten. Daarom is het Aansluitpunt Rechtspraak ontwikkeld, waarmee IT-systemen van professionele partijen kunnen worden gekoppeld met die van de Rechtspraak.

Digitalisering

Digitalisering grijpt ook binnen de juridische sector om zich heen, en dat is op deze dag goed zichtbaar. Niet alleen advocaten, notarissen, deurwaarders of Rechtspraakmedewerkers zijn aanwezig, ook tientallen ICT-bedrijven tonen producten die het leven van de juridische professional makkelijker moeten maken. En er is ruimte voor debat. Bijvoorbeeld over de gevaren van het internet, de invloed van big data en de bescherming van persoonsgegevens. Het zijn zaken die elke moderne organisatie raken, helemaal als je met gevoelige gegevens werkt.

Samen naar de toekomst

De Rechtspraak was met name bij PLEIT2016 aanwezig om juridische professionals te laten zien wat de toekomst brengt. Een nabije toekomst, want met het aannemen van de benodigde wetgeving eerder dit jaar zijn alle wettelijke hobbels rondom het digitaal procederen verdwenen. Maar deze nieuwe vorm van procederen werkt alleen als ook de professionals buiten de Rechtspraak er klaar voor zijn. Daarom zal de Rechtspraak ze de komende tijd op allerlei manieren voorlichten over dat wat komen gaat. Online, met video’s en antwoorden op veel gestelde vragen, maar ook met bijeenkomsten door het hele land.

Categorieën: Nieuws

Geen aparte begroting voor de Rechtspraak

di, 10/11/2016 - 15:26

De begroting van de Rechtspraak wordt niet losgekoppeld van de rest van de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Het amendement dat dit zou regelen, is vandaag (11 oktober 2016) niet door de Tweede Kamer aangenomen.

Teleurgesteld

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, is teleurgesteld. ‘Een aparte, niet-departementale begroting past beter bij de positie die de Rechtspraak heeft als onafhankelijke staatsmacht in onze trias politica. Als dit amendement was aangenomen, zou de Rechtspraak niet meer behandeld kunnen worden als uitvoeringsorganisatie van V en J. Jammer dat de Tweede Kamer niet voor het amendement heeft gestemd.’  

Afhankelijk

Op dit moment is de begroting van de Rechtspraak onderdeel van de begroting van het ministerie van V en J. Door deze constructie is de financiering van de Rechtspraak onderdeel van beleidskeuzes, terwijl in de Wet op de rechterlijke organisatie (Wet RO) staat dat financiering op objectieve gronden plaats moet vinden volgens een objectieve systematiek. Nu is de Rechtspraak mede afhankelijk van andere onderdelen van de V en J-begroting. De Raad voor de rechtspraak pleit al geruime tijd voor een niet-departementale begroting (zie ook Discussie over financiering rechtspraak), zoals bijvoorbeeld ook de Raad van State en de Nationale ombudsman hebben.

Amendement

Het amendement werd onderschreven door 6 partijen in de Tweede Kamer: de SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie, SGP en PvdD. Het amendement wijzigde niets aan de bekostigingssystematiek van rechtspraak, alleen de positie van de Rechtspraak in de rijksbegroting zou veranderen.

Weeffout

De minister van Veiligheid en Justitie Van der Steur zei vorige week in de Tweede Kamer dat hij vindt dat een eventuele loskoppeling van de begroting van de Rechtspraak een principiële beslissing is, die in het nieuwe Regeerakkoord zou moeten worden geregeld. Frits Bakker: ‘De Rechtspraak zal blijven benadrukken dat een niet-departementale begroting meer recht doet aan de bijzondere positie van rechtspraak. Dat dit in 2002 in de Wet RO niet is geregeld, beschouw ik als een weeffout die moet worden rechtgezet.’

Categorieën: Nieuws

Meilloprijs voor documentaireserie De Aanklagers

vr, 10/07/2016 - 18:13

Journalisten Coen Verbraak en Daniëlle van Lieshout hebben gisteren in de Rode Hoed in Amsterdam de Mr. Eva Meillo prijs gekregen voor hun documentaireserie De Aanklagers, over het werk van officieren van justitie. Voorafgaand aan de prijsuitreiking hielden 4 sprekers een voordracht over de voor- en nadelen van vooroordelen. Korpschef Erik Akerboom van de politie nam etnisch profileren onder de loep: ‘Ervaring is belangrijk voor politiemensen, maar het is ook een lusthof voor vooroordelen.’

Prijs

De prijs – in het leven geroepen ter nagedachtenis aan officier van justitie Eva Meillo, die jong verongelukte – is bedoeld om passie voor het recht te belonen. De makers van De Aanklagers hebben aspecten van het werk van officieren in beeld gebracht waar de meeste mensen geen weet van hebben, zei juryvoorzitter Ankie Broekers-Knol. Van een spannende huiszoeking tot een moedeloos makende jacht op mensenhandelaren in Hongarije. ‘Het vak werd in de volle breedte neergezet, met al zijn strubbelingen en dilemma’s. Het is knap om zo ver achter de schermen te kijken bij een organisatie waar – anders dan de naam doet vermoeden – de angst voor openbaarheid groot kan zijn.’

Profileren

Korpschef Akerboom wierp een provocerende stelling op: etnisch profileren is zo gek nog niet. ‘Tenminste, als een arts dat doet die weet dat bepaalde ziektes voorkomen bij bepaalde bevolkingsgroepen. Bij de politie is er geen plaats voor.’ Hij illustreerde dat met een pijnlijk voorbeeld. ‘Een politieman zag in zijn vrije tijd een verdachte van woninginbraak. Hij zette hem aan de kant en riep assistentie in. Agenten waren snel ter plaatse - en hielden de collega aan. Hij was gekleurd, de verdachte was blank. Zo’n gebeurtenis heeft enorme impact.’

Onmogelijke verwachtingen

Dat etnisch profileren grote verontwaardiging oproept, noemt Akerboom terecht. Maar de samenleving verwacht ook het onmogelijke van politiemensen. ‘Ze moeten terughoudend zijn met geweld – denk aan Mitch Henriquez – maar worden in Zaanstad aangemoedigd om erop te gaan.’
Politiewerk draait om waarnemen en onderscheid maken, op basis van ervaring. ‘Wat valt ons op, wat prikkelt onze hersenen? Daar moeten we het van hebben. Op straat moet je vaak in een fractie van een seconde beslissen hoe je reageert. Vooroordelen spelen daarbij onvermijdelijk een rol, maar willekeur is uit den boze. Als van 10.000 Marokkanen er 499 met de politie in aanraking komen, zijn er 9.501 met een smetteloos blazoen. Ik pleit dan ook voor professioneel profileren. Feedback van allochtone collega’s en van burgers kan ons daarbij helpen. Binnenkort kunnen mensen via een app heel makkelijk laten weten dat ze zich etnisch geprofileerd voelen.’

Meeslepen

Hoe makkelijk een mens zich laat meeslepen door zijn oordelen, liet jurist/filosoof Herman Philipse zien. Hij onderwierp de zaal aan een aantal testjes, die een schijnbaar onredelijk gedachtenpatroon blootlegden. Daarna liet hij zien dat de filosofie, hersenwetenschap en de evolutieleer het ontstaan van die denkpatronen prima kunnen verklaren. Vervolgens ging Diederik Aben, advocaat-generaal bij de Hoge Raad, op zoek naar vooroordelen in het recht. Het strafproces geeft ongefundeerde aannames veel ruimte, concludeerde hij. Bijvoorbeeld als het gaat om ‘feiten van algemene bekendheid’, die verder niet bewezen hoeven te worden. Of ‘ernstige bezwaren’ tegen een verdachte, of de ‘rechterlijke overtuiging’.
Aben vindt overigens dat vooroordelen veel voordelen hebben, zolang ze niet uitmonden in schadelijke denkfouten. ‘Ze zijn tijdbesparend en maken de wereld overzichtelijk. Bovendien: wij leven nog. Dankzij onze schema’s en vuistregels zijn mensen een van de succesvolste wezens op de planeet.’

Limburgs meisje

Het enige persoonlijke verhaal kwam van Arabist Petra Stienen. Als Limburgs meisje - vaak bespot om haar Roermondse roots - leerde ze pas op haar 6de Nederlands praten en maakte ze als eerste thuis de middelbare school af. De studie Arabisch gaf haar een wijde blik op de wereld, en bracht ook nieuwe waardering voor haar Limburgse wortels. Maar die wordt vaak niet gedeeld. ‘Als ik zeg dat ik naar Libanon ga, zeggen mensen: wat interessant! Zeg ik dat ik morgen naar Limburg ga, dan is het: wat heb je daar te zoeken?’ En: ‘Arabisch wordt vaak gezien als de taal van de vijand. Maar het is ook de taal van dichters, de taal die 400 miljoen mensen spreken en waar 1,8 miljard moslims zich verwant mee voelen.’

Categorieën: Nieuws

Debat bestuursrechtspraak spitst zich toe op positie CBb-raadsheren en expertise CRvB

vr, 10/07/2016 - 10:07

Het debat over de bestuursrechtspraak in hoogste instantie gisteravond in de Tweede Kamer spitste zich toe op 2 discussiepunten. Het eerste: wat wordt er geregeld voor de 8 raadsheren die niet welkom zijn bij de Raad van State? Het tweede: leidt de opheffing van de Centrale Raad van Beroep tot versnippering en verlies van expertise?

Zoals bekend wil het kabinet de bestuursrechtspraak in hoogste instantie vereenvoudigen. Volgens het wetsvoorstel worden de zaken van de Centrale Raad van Beroep (sociale zekerheids- en ambtenarenrecht) ondergebracht bij de 4 gerechtshoven en de zaken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (sociaal-economisch bestuursrecht) gaan naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Rechtspraak had liever gezien dat de CRvB, het CBb en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zouden opgaan in een nieuw bestuursrechtelijk gerechtshof (zie ook het position paper van de Raad voor de rechtspraak). 

Welk probleem?Dat coalitiepartijen VVD en PvdA in hoofdlijnen voorstander van het wetsvoorstel zijn, werd gisteravond snel duidelijk. De oppositiepartijen vroegen zich af voor welk probleem dit wetsvoorstel eigenlijk een oplossing is (de kwaliteit van bestuursrechtspraak laat immers weinig te wensen over) en hadden bezwaren van principiële aard: nog steeds heeft de Raad van State straks zowel een adviserende als een rechtsprekende functie (hoewel er een striktere scheiding wordt aangebracht tussen beide taken). Vooral SP-Kamerlid Van Nispen is om deze reden niet gelukkig met het wetsvoorstel.
CBb-raadsherenDe Kamer stond langdurig stil bij de positie van 8 raadsheren van het College van Beroep voor het bedrijfsleven die niet mee kunnen naar de Raad van State, die heeft laten weten dat er alleen plek is voor de senior raadsheren. Een belangrijk punt van de Kamerleden was dat het wetsvoorstel hier niets over zegt. De bezwaren zijn van principiële  (je haalt een rechter niet van zijn zaak af) en rechtspositionele aard (dit moet meegenomen worden met het wetsvoorstel).

CRvB-expertise

Een tweede langdurig discussiepunt was wat er overblijft van de expertise van de CRvB. Volgens het wetsvoorstel gaan deze zaken over naar de gerechtshoven, maar de Kamer vreest voor versnippering en verlies van expertise. Ook coalitiepartij PvdA zei bij monde van Recourt dat dit niet mag gebeuren. Hoe dit gaat worden opgelost werd niet duidelijk. Geopperd werd dat het CRvB bij elkaar blijft door een bijzonder gerechtshof te vormen. SP, D66 en GroenLinks dienden hiertoe een motie in.
De regering reageert nog schriftelijk op de ingediende amendementen. De Kamer stemt op 25 oktober over het wetsvoorstel, de amendementen en de moties. 

Meer informatie op de site van de Tweede Kamer.

Categorieën: Nieuws

Motie Kamer: Alcoholslot in strafrecht

do, 10/06/2016 - 15:26

De Tweede Kamer wil dat de regering met een voorstel komt dat rechters in staat stelt een alcoholslot op te leggen aan automobilisten die onder invloed van drank aan het verkeer hebben deelgenomen. Dat bleek vanmorgen (donderdag 6 oktober 2016) tijdens een debat in de Tweede Kamer. Een motie (pdf, 0 B) (pdf) van CDA-Kamerlid Van Helvert werd breed ondersteund.

In de aanloop naar het debat had de minister van Veiligheid en Justitie in een brief aan de Kamer geschreven 'te weinig meerwaarde' te zien in het onderbrengen van het alcoholslotprogramma in het strafrecht.

Ophef

Er ontstond eerder ophef over het ASP omdat het als bestuurlijke maatregel werd opgelegd. Hierdoor werden mensen soms 2 keer gestraft: behalve een ASP, opgelegd door het CBR, moesten ze ook voor de strafrechter verschijnen. De Hoge Raad en de Raad van State haalden een streep door deze praktijk.

Effectief middel

Strafrechters hebben in de aanloop naar het debat vanmorgen in de Tweede Kamer laten weten dat zij het alcoholslot als een effectief middel zien om drankgebruik in het verkeer te bestrijden (zie ook: 'Alcoholslot effectief middel voor strafrechters').

Categorieën: Nieuws

Themapagina problematische echtscheidingen

do, 10/06/2016 - 13:46

De Rechtspraak maakt zich zorgen over het toenemende aantal problematische scheidingen, ook wel vechtscheidingen genoemd.

Gebleken is dat de klassieke juridische procedure, waarbij een eis en een tegeneis worden geformuleerd, in deze gevallen lang niet altijd goed werkt. Om die reden werken verschillende gerechten aan alternatieve werkwijzen die de schade voor met name de betrokken kinderen zo klein mogelijk houden.

Visiedocument

Binnenkort komt de Rechtspraak met een visiedocument over dit onderwerp. Met dat document geeft de Rechtspraak inzicht in de wijze waarop gerechten zich inzetten om de problematiek rond vechtscheidingen te verminderen. Voor de langere termijn wordt verkend of de toegang tot de rechter niet anders kan worden ingericht, zodat scheidende ouders niet direct tegenover elkaar komen te staan.  

Meer informatie 

Categorieën: Nieuws

'Alcoholslot effectief middel voor strafrechter'

wo, 10/05/2016 - 21:36

Strafrechters vinden het jammer dat minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie geen aanleiding ziet het alcoholslotprogramma (ASP) in het strafrecht onder te brengen. Onder bepaalde omstandigheden en in specifieke gevallen is een ASP een effectief middel om rijden onder invloed van alcohol tegen te gaan.

Minister Van der Steur schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het ASP onderbrengen in het strafrecht ‘te weinig meerwaarde’ heeft. De aanleiding voor de brief zijn uitspraken van de Hoge Raad en de Raad van State in 2015 die bepalen dat mensen niet dubbel mogen worden gestraft voor dronken achter het stuur stappen (zie ook 7 vragen en antwoorden over het alcoholslot). Soms kregen mensen namelijk een ASP als bestuurlijke maatregel (dus zonder tussenkomst van de rechter) opgelegd, en moesten daarnaast ook voor de strafrechter verschijnen. De wet zegt echter dat mensen niet voor hetzelfde feit 2 keer veroordeeld mogen worden. Om die reden heeft de minister nu gekeken of het ASP in het strafrecht kan worden opgenomen. Dit zou in de plaats komen van de bestuurlijke maatregel. De rechter krijgt het er dan in zijn gereedschapskist bij als mogelijk op te leggen straf (naast onder meer de boete, gevangenis- of taakstraf).

Te weinig meerwaarde

De minister concludeert in zijn brief dat ‘het onderbrengen van het ASP in het strafrecht te weinig meerwaarde biedt naast het bestaande instrumentarium om rijden onder invloed aan te pakken’. Als motivering geeft de minister onder meer aan dat de verwachting is dat als het ASP wordt ondergebracht in het strafrecht, dit leidt tot het minder toepassen van het middel, omdat de rechter ook over andere sancties beschikt. Eerder liet het kabinet de Kamer al weten dat fabrikanten van het alcoholslot voldoende afname moeten hebben om alcoholsloten tegen een redelijke prijs te kunnen leveren. In de oude situatie werd het alcoholslot 3.000 keer per jaar opgelegd, in de nieuwe situatie zou dat 1.100 keer zijn. In de brief zegt de minister dat nader onderzoek nodig is om te bekijken of aanpassing van de grens van het alcoholpromillage (nu 1,8), leidt tot een ruimere toepassing van het ASP. Dat dit het geval is, is wel de verwachting. 'Hoe groot dit effect is, vergt nader onderzoek', aldus de minister in zijn brief.  

Effectief middel

Michiel de Ridder, rechter en voorzitter van het landelijk overlegorgaan van strafrechters: ‘De Rechtspraak treedt vanzelfsprekend niet in de vraag of een bepaald middel in het strafrecht moet worden opgenomen – dat is aan de wetgever. Ook is het aan de wetgever om te bepalen of de kosten opwegen tegen de baten. Strafrechters vinden wél dat het alcoholslot een effectief middel kan zijn bij het tegengaan van alcoholgebruik in het verkeer. Een alcoholslot verruimt de mogelijkheden voor de rechter. Dat biedt hem namelijk nog meer mogelijkheden om maatwerk te leveren.’

Categorieën: Nieuws

Kamer praat over wetsvoorstel bestuursrecht in hoger beroep

wo, 10/05/2016 - 14:28
Rechtspraak eerder in advies: 'voorstel laat grote kans liggen'

De Tweede Kamer praat morgen (donderdag 6 oktober, vanaf 18.30 uur) over de vereenvoudiging van bestuursrechtspraak in hoogste instantie. Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, roept de Kamer op tegelijkertijd met het wetsvoorstel ook de personele consequenties van de operatie goed te regelen.

Volgens het wetsvoorstel worden de Centrale Raad van Beroep (CRvB; sociale zekerheids- en ambtenarenrecht) en het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb; sociaaleconomisch bestuursrecht) opgeheven. De zaken die nu worden gedaan door de CRvB gaan volgens het voorstel naar de gerechtshoven, de zaken die door het CBb worden behandeld gaan naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Position paper

Het is een voornemen uit het regeerakkoord om de bestuursrechtspraak in hoger beroep anders in te richten door het samenvoegen van colleges. Het nu ingediende wetsvoorstel maakt de plannen van de regering op dit punt concreet. De Rechtspraak heeft altijd gepleit voor een andere manier van herinrichting van de bestuursrechtspraak. In een position paper stelde de Raad voor de rechtspraak in 2013 voor de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de CRvB en het CBb te laten opgaan in één nieuw bestuursrechtelijk college. Dit nieuwe college zou tot de rechterlijke macht moeten behoren. Voor dit standpunt werden diverse argumenten aangevoerd: het vergroot de inzichtelijkheid van het stelsel van bestuursrechtspraak, de rechtseenheid binnen de bestuursrechtspraak is erbij gediend en er treden synergievoordelen op. Ook de Hoge Raad heeft gepleit voor de integratie van de bestuursrechtspraak in de gewone rechterlijke macht. 

Gemiste kans

In een wetgevingsadvies in april 2015 naar aanleiding van het wetsvoorstel waarover de Tweede Kamer morgen praat, herhaalde de Raad voor de rechtspraak dit standpunt. In dit advies wordt gesteld dat het huidige wetsvoorstel 'een grote kans’ laat liggen. De Raad gaf het dringende advies het wetsvoorstel te heroverwegen.

Personele consequenties

Een ander pijnpunt voor de Raad is nog het feit dat de personele consequenties van de herinrichting niet door het wetsvoorstel worden geregeld. Zo is er niet voor alle raadsheren van het CBb plaats bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Frits Bakker roept de Kamer daarom op tegelijkertijd met het wetsvoorstel ook de personele consequenties te behandelen. Anders dreigt langdurige onzekerheid voor het betrokken personeel.

Categorieën: Nieuws

Stemming over aparte begroting Rechtspraak uitgesteld

di, 10/04/2016 - 14:14
In afwachting van advies Algemene Rekenkamer

De stemming over het loskoppelen van de begroting van de Rechtspraak van de rest van de begroting van het ministerie van Veiligheid, is uitgesteld. Dit is gebeurd op verzoek van de Algemene Rekenkamer, die een adviserende rol heeft als het gaat om wijzigingen in de Comptabiliteitswet.

De Tweede Kamer zou vandaag stemmen over een amendement van SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie, SGP en PvdD. In dit amendement wordt voorgesteld de Comptabiliteitswet, die het financiële beheer van de rijksoverheid regelt, zodanig te wijzigen dat de Rechtspraak een niet-departementale begroting krijgt. Op dit moment is de begroting van de Rechtspraak onderdeel van de begroting van het ministerie van V en J. Door deze constructie is de financiering van de Rechtspraak onderdeel van beleidskeuzes, terwijl in de Wet op de rechterlijke organisatie (Wro) staat dat financiering op objectieve gronden plaats moet vinden volgens een objectieve systematiek. Nu is de Rechtspraak mede afhankelijk van andere onderdelen van de V en J-begroting. De Raad voor de rechtspraak pleit al geruime tijd voor een niet-departementale begroting (zie ook Discussie over financiering rechtspraak), zoals bijvoorbeeld ook de Raad van State en de Nationale ombudsman hebben.

Brief

In een brief (pdf, 0 B) (pdf) vraagt de Algemene Rekenkamer om uitstel van de stemming. Het amendement werd vorige week ingediend. De Algemene Rekenkamer belooft in de brief dat de Tweede Kamer deze week haar zienswijze ontvangt. Of er volgende week al wordt gestemd, is nog niet duidelijk.

Zie ook: Kamer bespreekt aparte begroting Rechtspraak

Categorieën: Nieuws

Europese rechters bespreken schorsing Turkse raad

do, 09/29/2016 - 14:52

Het Europese netwerk van raden voor de rechtspraak (ENCJ) komt in december naar Den Haag om de status van de Turkse raad in het netwerk te bespreken. Het ENCJ-bestuur zal de leden voorstellen om de Turkse Raad voor Rechters en Aanklagers (HSYK) te schorsen als waarnemer.

Ontslagen en gedetineerd

Sinds de mislukte staatsgreep zijn in Turkije duizenden rechters en aanklagers geschorst, ontslagen of zelfs gedetineerd. Het ENCJ heeft daar eerder zijn zorgen over geuit. Het netwerk veroordeelt de coup, maar heeft de Turkse autoriteiten ook opgeroepen om betrokkenen een eerlijk en onpartijdig proces te geven en de onafhankelijkheid van rechters te respecteren.

Geen antwoord

Het ENCJ-bestuur maakt uit beschikbare signalen op dat internationale standaarden op het gebied van onafhankelijke rechtspraak en eerlijke procedures met voeten zijn getreden. Op herhaalde vragen daarover aan de HSYK (vergelijkbaar met de Raad voor de rechtspraak in Nederland) is geen bevredigend antwoord gekomen. Daarom wil het ENCJ-bestuur de Turkse raad als waarnemer van het netwerk schorsen. De HSYK heeft die status gekregen omdat lid worden niet mogelijk is; alleen raden voor de rechtspraak van EU lidstaten kunnen lid worden. Waarnemers kunnen deelnemen aan allerlei overleggen en activiteiten van het ENCJ.

Vergadering

Het ENCJ vergadert 8 december over de voorgestelde schorsing bij de Raad voor de rechtspraak in Den Haag. De Raad heeft lang samengewerkt met de Turkse zusterorganisatie, die vorig jaar nog naar Den Haag kwam voor een kennismakingsbezoek. Daarna zijn kritische Turkse rechters op non-actief gesteld of onvrijwillig overgeplaatst. De Raad en de presidenten van de gerechten besloten 4 maanden geleden dat voorlopig niet meer wordt samengewerkt met de HSYK.


 

Categorieën: Nieuws

Kamer bespreekt aparte begroting Rechtspraak

do, 09/29/2016 - 14:30

Moet de Rechtspraak een niet-departementale begroting krijgen? Over deze vraag ging vandaag (donderdag 29 september 2016) een belangrijk deel van het Algemeen Overleg Rechtspraak in de Tweede Kamer. Aanleiding hiervoor was een amendement dat  SP, D66, SGP, ChristenUnie, GroenLinks en PvdD hadden ingediend. Dit amendement regelt dat de Rechtspraakbegroting wordt losgekoppeld van de rest van de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (zie ook: Steun voor financiële onafhankelijkheid Rechtspraak). Aanstaande dinsdag stemt de Tweede Kamer over het amendement.

Op dit moment is de begroting van de Rechtspraak onderdeel van de begroting van het ministerie van V en J. Door deze constructie is de financiering van de Rechtspraak onderdeel van beleidskeuzes, terwijl in de Wet op de rechterlijke organisatie (Wro) staat dat financiering op objectieve gronden plaats moet vinden volgens een objectieve systematiek. De Raad voor de rechtspraak pleit al geruime tijd voor een niet-departementale begroting.  Dat past beter bij de aparte positie die de Rechtspraak als derde onafhankelijke staatsmacht heeft (zie ook Discussie over financiering rechtspraak).

Principieel

De minister van Veiligheid en Justitie Van der Steur zei geen aanleiding te zien voor het amendement, niet op financiële en niet op rechtsstatelijke gronden. Hij zei dat het hier om een principiële discussie gaat, dat eventuele gevolgen niet goed te overzien zijn en dat er aanvullend onderzoek nodig is. Hij pleitte er voor dat de loskoppeling eventueel in het nieuwe regeerakkoord wordt geregeld.

Zorgvuldig

Van Nispen van de SP, initiator van het amendement, benadrukte dat er bijzonder zorgvuldig te werk is gegaan. Er is bij de vormgeving ervan ambtelijke ondersteuning geweest, er zijn wetenschappers en deskundigen geconsulteerd. Hij zei dat de Rechtspraak een bijzondere positie heeft en dat die in de financiering tot uitdrukking moet komen. Hij noemde de Raad van State, de Nationale ombudsman, de Kiesraad en de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten als voorbeelden van instanties die ook een aparte, niet-departementale begroting hebben. Van Nispen zegde wel toe een wijziging in het amendement aan te zullen brengen die nog beter duidelijk maakt dat er aan de huidige bekostigingssystematiek niets wijzigt en dat het enige doel is rechtspraak op objectieve wijze te bekostigen. Van Nispen: ‘Het enige verschil met nu is dat de Rechtspraak door dit amendement niet meer als een uitvoeringsorganisatie van V en J kan worden gezien.’

Netherlands Commercial Court

Tijdens het debat kwam ook het Netherlands Commercial Court ter sprake. Dat is een speciale voorziening die de Rechtspraak in het leven wil roepen om internationale handelsgeschillen te beslechten. De voorbereidingen zijn al in volle gang, maar er is wetgeving nodig om echt van start te kunnen gaan. Dit is onder meer nodig om in het Engels te kunnen procederen (Zie ook: Plan voor speciale handelsvoorziening definitief).  De minister zei in zijn antwoord ‘groot voorstander’ van het NCC te zijn. Het conceptwetsvoorstel is klaar en het wordt snel ingediend, aldus de minister. De Rechtspraak wil op 1 januari 2017 starten.  

Categorieën: Nieuws

Onderzoek: artikel 12-procedure duurt vaak te lang

wo, 09/28/2016 - 17:05
Procedure complex en verschillende organisaties zijn van elkaar afhankelijk

Een artikel 12-procedure, waarmee het gerechtshof het Openbaar Ministerie (OM) de opdracht kan geven een misdrijf toch te vervolgen, duurt vaak langer dan de 6 maanden die betrokken instanties voor ogen hebben. Dit komt vooral door de complexiteit van de procedure, maar ook omdat tijdens de procedure verschillende organisaties van elkaar afhankelijk zijn en op elkaar zitten te wachten. Tot deze conclusies komen onderzoekers van het Montaigne Onderzoekscentrum in een onlangs verschenen onderzoek.

Omdat het gerechtshof het ‘eindstation’ van de procedure is, worden daar volgens de onderzoekers de problemen met de procedure duidelijk zichtbaar. Zo kunnen bijvoorbeeld geplande zittingen niet doorgaan omdat nog niet alle benodigde informatie is aangeleverd bij het hof.

Vervolging

Als het OM besluit een misdrijf niet te vervolgen, kunnen direct belanghebbenden (zoals bijvoorbeeld het slachtoffer of nabestaanden) hierover een klacht indienen bij het gerechtshof. Dit wordt een artikel 12-procedure genoemd, naar het wetsartikel waarmee de procedure wordt geregeld. Als hof vindt dat de belanghebbende gelijk heeft, kan het OM worden opgedragen toch te vervolgen.

De onderzochte procedure is de enige manier waarop belanghebbenden iets tegen een beslissing van het OM om niet (verder) te vervolgen kunnen doen. De procedure vervult dus een belangrijke controlefunctie op het werk van de overheid. Dit wordt ook gevoeld door professionals, zoals advocaten, officieren van justitie en rechters. Ze beschouwen de procedure niet alleen als een noodzakelijke controle op het OM, maar ook als belangrijk voor de acceptatie en legitimatie van het Nederlands rechtssysteem – mensen en organisaties kunnen ervaren dat de overheid niet ongecontroleerd beslissingen kan nemen.

Ervaringen

De onderzoekers vroegen ook aan mensen waarom ze een artikel 12-procedure wilden starten. Het blijkt dat het verlangen naar een rechtvaardige behandeling een belangrijke reden is. Dat is vaak nog belangrijker dan de uiteindelijke vraag of ze een zaak winnen of verliezen. Ook is gemeten hoe rechtvaardig deze mensen zich behandeld voelden door de politie, het OM en het gerechtshof. Hierbij valt op dat mensen die een lage ‘procedurele rechtvaardigheid’ ervaren, lage rapportcijfers geven aan deze instanties en het strafrechtsysteem in het algemeen. Het gaat hierbij om de mate van rechtvaardigheid die wordt ervaren tijdens het verloop van een zaak, dit ten opzichte van ‘uitkomstrechtvaardigheid’ waar vooral de uitkomst van een zaak belangrijk is. Mensen die een hoge procedurele rechtvaardigheid ervaren, geven relatief hogere cijfers. Over de hele linie zijn de rapportcijfers laag, waarbij rechters het minst slecht worden beoordeeld (zie afbeelding).

 bron: Universiteit Utrecht - Montaigne Centrum , WODC

 


 

De onderzoekers plaatsen wel de kanttekening dat bij dit onderdeel het aantal betrokkenen dat de vragenlijsten invulde, erg laag was. Dit kan van invloed zijn op de representativiteit van dit deel van het onderzoek.

Categorieën: Nieuws

Pagina's

Kunnen wij u helpen?

Heeft u een juridisch probleem en wilt u een advocaat of een mediator inschakelen?
Neem contact met ons op. Wij zoeken een specialist bij uw probleem.

> Schakel hulp in voor uw juridisch probleem