Strafrecht - overzicht

In het strafrecht zijn de rechtsregels vastgelegd die bepalen wat strafbaar is, welke straffen daarvoor gegeven kunnen worden en volgens welke procedures recht gesproken wordt.

Als een burger zich niet aan de regels van het strafrecht houdt, dan pleegt hij een strafbaar feit (delict). Een strafbaar feit is een overtreding of een misdrijf, waarbij geldt dat een overtreding een relatief licht strafbaar feit is, en een misdrijf een ernstig(er) strafbaar feit. Ook een poging tot of het voorbereiden van een misdrijf zijn strafbaar. De rechter legt een sanctie op in de vorm van gevangenisstraf, hechtenis, taakstraf of een geldboete. Het is afhankelijk van het soort delict en de omstandigheden welke straf de rechter zal opleggen. Elk delict heeft een eigen maximumstraf en een eigen maximumboete. Daar mag de rechter niet overheen gaan, maar daarbinnen heeft hij veel vrijheid om de strafmaat te bepalen. Naast ‘straf’ kan een rechter een maatregel opleggen, zoals plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ter beschikking stelling (TBS) of onttrekking aan het verkeer.

Iemand die in een strafproces is verwikkeld, heeft vaak met verschillende rechtsinstanties te maken. In Nederland houden drie instanties zich bezig met strafrechtelijke procedures: de rechtbank, het gerechtshof en de Hoge Raad. Lang niet alle zaken worden echter aan de rechter voorgelegd. In het strafrecht is bijvoorbeeld vastgelegd welke zaken de politie zelf kan afhandelen. De officier van justitie zal dan namens het Openbaar Ministerie (OM) de burger ter verantwoording roepen.

In het Wetboek van Strafrecht staat beschreven welke handelingen in Nederland verboden zijn en welke straf de rechter maximaal mag opleggen als iemand de wet overtreedt. Hoe de strafrechtelijke procedure verloopt, staat beschreven in het Wetboek van Strafvordering. Andere regels met betrekking tot strafrecht staan in bijvoorbeeld de Opiumwet, de Wegenverkeerswet of de Wet op de economische delicten.

Strafrecht valt onder het publiek recht.

Rechtsgebied: 

Kunnen wij u helpen?

Heeft u een juridisch probleem en wilt u een advocaat of een mediator inschakelen?
Neem contact met ons op. Wij zoeken een specialist bij uw probleem.

> Schakel hulp in voor uw juridisch probleem